search menu linkedin2 twitter facebook cross check arrow-left arrow-right play share pause2 instagram

In Marokko is men erg trots en lopen de lijntjes soms via onverwachte kanalen

Aafke Landsmeer werkt zo’n vijf jaar bij Allen & Overy en is negen maanden werkzaam geweest voor het Corporate Team van Hicham Naciri bij Allen & Overy in Casablanca: “Het uitzicht vanuit kantoor was geweldig: strand, palmbomen en zee.”

Welke verschillen heb je ervaren tussen werken in Casablanca en Amsterdam?

Bij A&O Casablanca werken eigenlijk alleen maar mensen uit de voornaamste Marokkaanse families. Marokko kent een kleine welvarende bovenklasse met een extreme ons-kent-ons-cultuur. Als je niet uit de juiste familie komt, dan krijg je vaak geen goede baan. Dat is natuurlijk heel anders dan in Nederland waar men veel meer kijkt naar motivatie en cv. Mensen gaan ook een stuk formeler met elkaar om en er wordt minder in teams gewerkt: men werkt vaak alleen of met een partner aan een zaak. Ook wordt beduidend minder tijd besteed aan opleiding en begeleiding van de jongere associates. Het kantoor is overigens veel kleiner dan in Amsterdam: twee partners en ongeveer 15 advocaten. Er zijn minder advocaten om het werk over te verdelen en dat kon je goed merken. Drukte is direct extreme drukte, maar als het rustig is pak je een surfplank en kan je zo voor kantoor in de golven springen.

Wat miste je?

De vrijdagmiddagborrels en andere uitjes met kantoor Amsterdam. Alcohol is in Marokko niet absoluut verboden, zoals veel mensen denken, maar het is voor velen wel een gevoelig onderwerp. Een drankje drinken op vrijdag met de hele afdeling zit er dus niet in, ook niet gewoon een glaasje cola trouwens. Dat vond ik jammer en samen met een Franse collega ben ik dus kantooractiviteiten gaan organiseren, wat goed werkte. We hadden bijvoorbeeld maandelijks een etentje met een aantal collega’s en gingen regelmatig uit lunchen. En we zijn een weekend naar Amsterdam gegaan omdat mijn collega's wilden zien hoe het is om daar te wonen en werken: een groot succes! Verder is men in Marokko erg hiërarchisch ingesteld en hebben werknemers andere rechten dan in Nederland.

“Als het rustig is pak je een surfplank en kan je zo voor kantoor in de golven springen”

Wat kon je met jouw expertise betekenen?

Marokko was, en is nog steeds, erg Frans georiënteerd. Kantoor Casablanca wilde dat graag veranderen en krijgt ook steeds meer Engelstalige deals binnen. Mijn Engels is beduidend beter dan van de meeste Marokkanen en daarin kon ik dus zeker iets betekenen. Ik merkte daarnaast dat ik een veel betere opleiding heb gekregen bij kantoor Amsterdam. Zo zijn bijvoorbeeld mijn drafting skills en kennis van het goed uitvoeren van due diligence beduidend beter ontwikkeld dan die van mijn collega’s in Casablanca.

Wat heb je geleerd?

Ik heb vooral veel geleerd van de culturele verschillen tussen Marokko en Europa/Nederland en hoe die kunnen doorwerken in een professionele omgeving. In Marokko is men erg trots, lopen de lijntjes soms via onverwachte kanalen en men is veel minder direct. Dat is toch wel heel anders dan in Nederland, waar iedereen vrijwel gelijk zegt wat hij of zij denkt en mensen extreem efficiënt werken. Het duurt als buitenstaander lang om te ontdekken hoe de hazen lopen en dat was soms behoorlijk frustrerend als directe Nederlandse!